Firma transportowa, prężnie działająca spółka budowlana czy duże, zmechanizowane gospodarstwo rolne w pewnym momencie stają przed koniecznością strukturalnej optymalizacji kosztów logistycznych. Własne zaplecze paliwowe na terenie bazy sprzętowej pozwala uniezależnić flotę maszyn od zewnętrznych, komercyjnych stacji paliw. Takie rozwiązanie znacząco skraca czas przestojów, umożliwia swobodne negocjowanie cen hurtowych i ułatwia dokładne rozliczanie zużycia paliwa przez poszczególnych kierowców oraz operatorów maszyn. Zanim jednak na wyznaczonym placu pojawi się nowoczesny dystrybutor, przed inwestorem staje konkretne wyzwanie formalne.

Kiedy zbiornik paliwa podlega dozorowi UDT?

O przypisaniu konkretnego urządzenia do odpowiedniej formy dozoru technicznego decyduje kilka czynników. Najważniejsze z nich to:

• rodzaj magazynowanego medium,
• sposób eksploatacji,
• całkowita pojemność nominalna zbiornika.

Przepisy dotyczące urządzeń bezciśnieniowych przeznaczonych do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych przewidują różne poziomy dozoru. Zbiorniki o pojemności nieprzekraczającej 2,5 m³ mogą podlegać dozorowi technicznemu uproszczonemu. Oznacza to konieczność spełnienia określonych wymagań konstrukcyjnych, ale bez obowiązku przeprowadzania cyklicznych badań właściwych dla bardziej rygorystycznych form dozoru.

W przypadku pojemności od 2,5 do 15 m³ zastosowanie ma dozór ograniczony, który wiąże się już z określonymi terminami badań. Instalacje przekraczające 15 m³ mogą natomiast wymagać pełnego dozoru inspektorskiego.

Dozór uproszczony nie oznacza braku wymagań

Zakwalifikowanie zbiornika do dozoru uproszczonego nie oznacza całkowitego braku wymogów formalnych. Urządzenie nadal powinno posiadać odpowiednią dokumentację techniczną oraz dokumenty potwierdzające jego zgodność z wymaganiami dopuszczającymi je do użytkowania.

Dlatego jeszcze przed zakupem zbiornika warto zweryfikować jego dokumentację, przeznaczenie oraz sposób kwalifikacji przez UDT. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której zakupione urządzenie nie będzie odpowiadało warunkom planowanej instalacji.

Rodzaj paliwa i sposób wykorzystania zbiornika

Różnice w wymaganiach prawnych są widoczne również w zależności od sektora gospodarki oraz rodzaju wykorzystywanego zbiornika.

Przedsiębiorstwa z branży transportowej często korzystają ze zbiorników mobilnych montowanych na pojazdach serwisowych. Takie rozwiązania, poza wymaganiami dotyczącymi samego urządzenia, mogą podlegać przepisom międzynarodowej konwencji ADR dotyczącym drogowego przewozu towarów niebezpiecznych.

Na placu budowy stacjonarny punkt tankowania może natomiast służyć do zaopatrywania ciężkich maszyn wykopowych. Pod względem zasad dozoru technicznego znaczenie ma tutaj przede wszystkim rodzaj urządzenia, magazynowanego medium oraz jego pojemność, a nie sam fakt, że instalacja znajduje się na terenie tymczasowej inwestycji.

Nie tylko olej napędowy

Profil prowadzonej działalności często wymusza również magazynowanie innych płynów eksploatacyjnych. Przykładem jest AdBlue, który ze względu na brak właściwości palnych i bezciśnieniowy sposób przechowywania podlega innym wymaganiom niż paliwa ciekłe.

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku zbiorników przeznaczonych na wodę technologiczną czy płynne nawozy RSM. W takich instalacjach kluczowe znaczenie mają przede wszystkim stabilne i odpowiednio przygotowane podłoże, właściwe zabezpieczenie zbiornika oraz ochrona przed przypadkowym wyciekiem.

Jaką dokumentację trzeba przygotować?

Uruchomienie profesjonalnego, wewnątrzzakładowego punktu wydawania paliwa, wyposażonego w elektroniczny monitoring zużycia, wymaga wcześniejszego skompletowania odpowiedniej dokumentacji technicznej.

W zależności od rodzaju urządzenia i zakresu dozoru dokumentacja może obejmować między innymi:

• poświadczenie wytwórcy potwierdzające jakość wykonania,
• opis działania wraz ze specyfikacją osprzętu,
• schematy połączeń elektrycznych i rurociągowych,
• informacje dotyczące zabezpieczenia antykorozyjnego,
• plan usytuowania urządzenia,
• instrukcję eksploatacji.

Przed rozpoczęciem inwestycji warto więc dokładnie ustalić, jakie dokumenty będą wymagane dla konkretnego modelu zbiornika i planowanego sposobu jego użytkowania.

Norma EN 13341 nie dotyczy każdego zbiornika

Warto również doprecyzować często powtarzaną kwestię dotyczącą norm produkcyjnych. Norma EN 13341 nie ma zastosowania do wszystkich rodzajów zbiorników wykorzystywanych w instalacjach paliwowych. Odnosi się ona do określonej grupy termoplastycznych zbiorników stacjonarnych przeznaczonych do przechowywania lekkich olejów opałowych, nafty oraz oleju napędowego do zastosowań domowych.

Nie należy więc automatycznie utożsamiać jej wymagań ze wszystkimi zbiornikami stosowanymi w przemysłowych i firmowych punktach tankowania.

Gdzie można ustawić zbiornik na paliwo?

Prawidłowy wybór lokalizacji na firmowym placu manewrowym w dużym stopniu wpływa na bezpieczeństwo całej infrastruktury.

Miejsce posadowienia zbiornika na olej powinno zapewniać odpowiednią nośność podłoża, dostosowaną do masy całkowicie napełnionego zbiornika. Należy również zagwarantować swobodny dojazd pojazdów, możliwość przeprowadzania prac serwisowych oraz odpowiednie zabezpieczenie przed skutkami ewentualnego wycieku.

W wielu instalacjach stosuje się konstrukcje dwupłaszczowe, które ograniczają ryzyko przedostania się paliwa do otoczenia w przypadku uszkodzenia płaszcza wewnętrznego.

Odległość od budynków i granicy działki

Jednym z najczęstszych źródeł nieporozumień są wymagane odległości zbiornika od budynków, granic działki i innych obiektów.

W branży często przywołuje się wartości 10 m od budynków mieszkalnych oraz 5 m od granicy działki lub innych zabudowań. Nie można jednak bezpośrednio odnosić tych wartości do każdego rodzaju zbiornika paliwowego.

Wskazane wymagania dotyczą konkretnych przypadków określonych w przepisach techniczno-budowlanych, w tym zbiorników na olej opałowy wykorzystywanych do zasilania kotłowni. Zewnętrzne instalacje przeznaczone do magazynowania oleju napędowego i tankowania pojazdów mogą być oceniane na podstawie innych przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz warunków lokalizacyjnych.

Dlatego przed wyborem miejsca montażu nie należy opierać się wyłącznie na jednej wartości odległości znalezionej w ogólnych materiałach branżowych. Konieczna jest analiza konkretnego rodzaju zbiornika, przeznaczenia instalacji i warunków działki.

Kompleksowe przygotowanie inwestycji wymaga dobrej znajomości zarówno przepisów technicznych, jak i administracyjnych. Wyspecjalizowani dostawcy sprzętu, do których zalicza się szczecińska spółka MM ECO-SOLUTIONS, mogą przeanalizować warunki przestrzenne inwestycji i na tej podstawie dobrać odpowiednią konfigurację urządzeń. Takie podejście pozwala zweryfikować kluczowe parametry jeszcze przed zakupem zbiornika i rozpoczęciem prac budowlanych.

Jak przygotować firmowy punkt tankowania?

Stworzenie w pełni funkcjonalnego i zgodnego z wymaganiami punktu tankowania floty powinno zawsze rozpoczynać się od rzetelnej analizy planowanej pojemności, rodzaju paliwa oraz sposobu eksploatacji instalacji.

Podmioty działające w branży budowlanej, rolniczej czy transportowej muszą już na wczesnym etapie inwestycji połączyć zapotrzebowanie na paliwo z możliwościami własnego placu postojowego.

Znaczenie ma nie tylko sam zbiornik. Równie istotne są:

• odpowiednio przygotowana płyta fundamentowa,
• właściwe strefy bezpieczeństwa,
• dojazd dla pojazdów,
• prawidłowe usytuowanie dystrybutora względem ciągów komunikacyjnych.

Pominięcie kwestii formalnych na etapie projektowania może skutkować koniecznością zmian w gotowej instalacji, problemami z jej odbiorem, a w określonych przypadkach również wstrzymaniem eksploatacji.

Dobrze dobrana i prawidłowo zaprojektowana infrastruktura magazynowania paliwa zwiększa niezależność operacyjną przedsiębiorstwa, usprawnia logistykę i pozwala efektywniej zarządzać zużyciem paliwa. Najważniejsze jest jednak to, aby wszystkie decyzje dotyczące pojemności, wyposażenia i lokalizacji zbiornika zostały podjęte jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji.